ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΕΠ-Υ
ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΕΠ-Υ
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής–Υπερκινητικότητας(ΔΕΠ-Υ) είναι μια νευροβιολογική διαταραχή που εμφανίζεται με συμπτώματα δυσκολίας στη συγκέντρωση της προσοχής,υπερβολική κινητικότητα και παρορμητική συμπεριφορά.Προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάγνωση,τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ θα πρέπει να έχουν κάνει την πρώτη εμφάνισή τους πριν από το 7ο έτος ηλικίας,να έχουν διάρκεια τουλάχιστον έξι μηνών,να εμφανίζονται σε βαθμό ασύμβατο με το αναπτυξιακό επίπεδο του ατόμου και να προκαλούν προβλήματα στη λειτουργικότητά του σε δύο ή περισσότερα πλαίσια.
ΑΙΤΙΑ
Εξωγενή (ψυχολογικοί παράγοντες).
Εγγενή ιατρικά αίτια (νευρολογικά,βιοχημικά).
Η σύγχρονη έρευνα στρέφεται στη διερεύνηση βιολογικών παραγόντων.Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα ενοχοποιούν δύο συστήματα νευροδιαβιβαστικά του εγκεφάλου,ως υπεύθυνα για την διαταραχή,τα συστήματα της ντοπομίνης–νοροδρεναλίνης.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Αποτελεί αντικείμενο σημαντικού ερευνητικού έργου στον τομέα κλινικών,επιδημιολογικών,ψυχολογικών και βιολογικών μελετών.
Σήμερα επικρατεί η άποψη ότι η προέλευσή της είναι οργανική με εμπλοκή γενετικών,ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων.
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι εμπεριέχει νοητικές και νευροψυχολογικές δυσλειτουργείες ή ανεπάρκειες.Είναι διαταραχή,παρούσα εκ γενετής και διαρκεί εφ’όρου ζωής.
(Whalen,1983.1989 –Barkley 1990. - Pelham 1994.).
Η ΔΕΠ-Υ είναι ένα σύνδρομο στο οποίο εμπλέκονται διαταραχές στο εκτελεστικό σύστημα του εγκεφάλου και κυρίως:
στην αυτορύθμιση(εσωτερική,εξωτερική).
στο ρυθμό(αργός,γρήγορος).
στην οπτική και ακουστική αντίληψη.
στη μνήμη (βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη).
στην αντιληπτική «αφύπνιση »και εγρήγορση(alertness).
στην αναχαίτιση (inhibition).
Είναι από τις συχνότερες διαταραχές παγκοσμίως.
Συχνότητα εμφάνισης στη σχολική ηλικία 3-12%
(εκτίμηση της Αμερικανικής Παιδοψυχιατρικής Ακαδημίας).
Το 50% των συμπτωμάτων θα επιμείνουν στην εφηβεία
και μικρότερο ποσοστό στην ενήλικη ζωή.
Είναι 3-4 φορές συχνότερη στα αγόρια από τα κορίτσια.
Ο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ
Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο και οι σύγχρονες μελέτες παρέχουν σημαντικές ενδείξεις για τη γενετική βάση της ΔΕΠ-Υ.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Πρωτογενή
Υπερκινητικότητα(μεγάλες ή μικρές κινήσεις).
Ελλειμματική προσοχή(επιλεκτική–πολυεστιακή–μονοεστιακή).
Παρορμητικότητα(λεκτική,κινησιακή).
Δευτερογενή
Μείωση ικανότητας να λειτουργούν και να σχετίζονται με την οικογένεια και τους συνομηλίκους τους.
Είναι επιθετικά.
Είναι διασπαστικά.
Είναι κυριαρχικά.
Έχουν δυσκολίες στη διατήρηση κοινωνικών σχέσεων.
Εμπλοκή–συγκρούσεις με τα αδέρφια τους.
Απορρίπτονται από τους συμμαθητές τους.
Ακαδημαϊκή επίδοση επηρεασμένη.
Αναπτύσσουν μειωμένη αυτοεκτίμηση,συναισθηματικά και κοινωνικά προβλήματα που συμπεριλαμβάνονται:η ανεργία,η εγκληματικότητα και η χρήση ουσιών.
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Στην κοινωνικοποίηση του παιδιού.
Στις ενδοοικογενειακές σχέσεις.
Στον τρόπο που μαθαίνει.
Στις μαθησιακές επιδόσεις.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Πολλά οικογενειακά χαρακτηριστικά συμβάλλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωση των συμπτωμάτων της ΔΕΠ-Υ:
Δυσλειτουργικές οικογένειες.
Έλλειψη γονεϊκού ελέγχου και συναισθηματικής υποστήριξης.
Ασταθής οικογενειακή δομή.
Υψηλά επίπεδα στρες.
ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ–ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ
Με μαθησιακές δυσκολίες.
Με δυσλεξία.
Με ειδικές γλωσσικές διαταραχές.
Με εναντιωματική–παραβατική συμπεριφορά –απόσυρση -κατάθλιψη–άγχος–επιθετικότητα–ψυχοσωματικά προβλήματα-προβλήματα κοινωνικότητας.
Με συγκινησιακές,συναισθηματικές διαταραχές.
Με άλλες ψυχοπαθολογικές διαταραχές.
Με διαταραχή διαγωγής.
Με το σύνδρομο Tourette.